شمال پاریس، بهشت معتادان

بررسی بحران کشمیر در گفتگو با کارشناسان + فیلم

شرکت بلژیکی، میانمار را به دلیل کشتار مسلمانان روهینگیایی تحریم کرد

افزایش حملات تروریستی به مساجد در پاکستان

فلسطین؛ ۷ شهید و ۱۵۵ مجروح طی ۷ روز گذشته

درخواست سازمان انگلیسی برای خروج نیروهای سودانی از یمن

پویش توییتری علیه فساد حكومت امارات

تظاهرات جهانی علیه جنایات حکومت کودتا در مصر

یورش خونین پلیس و ارتش هند به شهر «سرینگر» کشمیر

حمله هوایی و توپخانه‌ای اسرائیل به شمال نوار غزه

اسرائیل بهشت تجارت اعضای بدن انسان

بی‌اعتنایی پاناما به تحریم‌های آمریکا علیه ونزوئلا

دعوت فعالان اروپایی برای حمایت از قدس

پوستر: فروش سلاح به عربستان را متوقف کنید

پوستر: گسترش اختلاف و درگیری امارات با عربستان در یمن

تصاویری جدید از نفت‌کش آزاده‌شده ایران

دانمارکی‌ها ایده جدید ترامپ را تمسخر کردند

پرنده‌ای که مانع بیعت با داعش شد!

رئیس شبکه رسانه ای عراق در بازدید از شبکه امام رضا(ع)

روزنامه‌نگار سعودی: فلسطینی‌ها باید از حج محروم شوند!

سه شنبه ۷ مهر ۱۳۹۴ - ۱۴:۵۱
کد مطلب: ۵۴۴۷۶
داخلی آرشيو يادداشت صفحه عربستان
فاجعه منا و سیاستگذاری رسانه‌ای
روح الله رضوی
فاجعه منا و سیاستگذاری رسانه‌ای
فراتر از مخاطبین داخلی، حادثه ایجاد شده فرصتی را ایجاد کرده است تا عموم مردم مسلمان دنیا پی به ماهیت رژیمی ببرند که خود را در پشت دلارهای سرشار نفتی و پرده خانه کعبه پنهان کرده است. از این رو ضروری است با توجه به شرایط ایجاد شده محورهای صحیح رسانه ای، به منظور دریدن پرده تزور نظام آل سعود پیش چشمان مردم مسلمان دنیا تبیین شود.
جبهه جهانی مستضعفین - فاجعه کشته شدن صدها تن از حجاج بیت‌الله‌الحرام در موسم حج امسال، سطح تنش میان ایران و عربستان سعودی را به بالاترین حد خود پس از حادثه حج خونین در سال ۱۳۶۶ رسانده است.

یک بار دیگر آنچه در فضای رسانه ای ایجاد شده حایز اهمیت است تعیین مخاطب اصلی این پیام‌هاست. فراتر از مخاطبان داخلی، حادثه ایجاد شده فرصتی را ایجاد کرده است تا عموم مردم مسلمان دنیا پی به ماهیت رژیمی ببرند که خود را در پشت دلارهای سرشار نفتی و پرده خانه کعبه پنهان کرده است. از این رو ضروری است با توجه به شرایط ایجاد شده محورهای صحیح رسانه ای، به منظور دریدن پرده تزور نظام آل سعود پیش چشمان مردم مسلمان دنیا تبیین شود.

واقع نگری
باید در مواجهه با نظام آل‌سعود واقع‌نگر بود و فضای ایجاد شده در داخل کشور را به کل دنیای اسلام تعمیم نداد. واقعیت این است که آل‌سعود به مدد حکام وابسته، جهل عمومی و رسانه‌های هم‌سو در دنیای اسلام، آنقدرجایگاه محکمی دارد که علی رغم حمله وحشیانه‌اش به کشور یمن و امتداد شش ماهه این هجمه و کشتن بیش از ۶۰۰۰ تن از مسلمانان یمنی ـ که بخش قابل توجهی از آنان در ماه‌های حرام به خاک و خون کشده شدند ـ توانست موقعیت خود را در کشورهای اسلامی حفظ کند؛ کما اینکه اعتراض قابل توجهی از سوی کشورهای اسلامی ـ چه در سطح دولت‌ها و چه در سطح ملت‌ها ـ در طی این ماه‌ها رخ نداده است. در چنین شرایطی باید دانست که مواجهه با چنین نظامی و تلاش برای تغییر رویکرد عموم مسلمانان نسبت به این رژیم، امری بس دشوار است.

مقصر اصلی کیست؟
در مواجهه رسانه‌ای با فاجعه مکه نخستین و مهم‌ترین سوالی که باید در مواجهه با اذهان عموم مسلمانان دنیا برایش پاسخی یافت این است که: عامل اصلی این واقعه کدام است؟ طی روزهای اخیر این فاجعه از زوایای مختلفی مورد بحث قرار گرفت که می توان از سه دریچه به این واقعه نگریست:

الف) دیدگاه مبتنی بر توطئه: بنابر شواهد مختلف، عده‌ای بر آن شدند که این فاجعه را به توطئه‌ای از سوی آل‌سعود و یا اقلاً بخشی از بدنه خاندان آل‌سعود مرتبط کنند.

این نوع نگاه یا قائل به طراحی توطئه ای از پیش طراحی شده از سوی وهابیت برای انتقام گیری از شیعه و علی الخصوص ایرانیان است و یا اینکه درگیری های درونی خاندان آل‌سعود را عامل بروز وقایع حج امسال می‌داند که تلاش داشته است تا نظام طبقه حاکم از آل‌سعود را بی‌کفایت جلوه بدهد. در نقد این نوع نگاه می‌بایست اظهار داشت که صرفنظر از لرزان بودن شواهد این نوع نگاه ـ خصوصاً رویکرد نخست که برداشتی مذهبی از رخداد مذکور است ـ اساساً چنین رویکردی در مواجهه با جامعه مخاطب ذکر شده رویکردی خطا است و طرح مسأله فاجعه حج امسال از چنین درگاهی باعث تشدید اختلافات مذهبی در جهان اسلام می‌شود در حالی‌که اکثر جان باختگان این واقعه از حجاج اهل سنت کشورهای آفریقایی مانند مصر و نیجریه بوده‌اند و حتی در میان جانباختگان ایرانی این واقعه نیز تعداد قابل توجهی از اهل تسنن ایران مشاهده می شود.

ب) دیدگاه مبتنی بر مصروفیت سیاسی: عده‌‌ای نیز با ذکر نقش مخربی که آل‌سعود در رخدادهای منطقه غرب آسیا ایفا کرده است و علی‌الخصوص درگیری مستقیم در جنگ یمن در کنار مداخلات در بحران سوریه و بحرین، این نظر را مطرح ساخته‌‌اند که مصروفیت سیاسی و نظامی آل‌سعود در بحران‌های منطقه‌ای باعث شده است تا توان مدیریتی و توجه لازم از سوی مسوولین امر معطوف به مراسم حج امسال نشود و در نتیجه شاهد بروز چنین فجایعی باشیم. کسانی که این دیدگاه را مطرح می سازند آمارها و شواهدی را از جمله تعداد ماموران حاضر در مراسم حج امسال و ... ذکر می کنند که شاهدی بر مدعای مطرح شده است.

واقعیت آن است که عربستان سعودی در تمامی ابعاد سیاسی، نظامی، فرهنگی و اقتصادی درگیر جنگ یمن شده است و چنین درگیری‌ای با توجه به اوضاع نابسامان استان‌های جنوبی عربستان، امری است که بطور قطع و یقین بر روی مدیریت مراسمی چون حج تاثیر مستقیم برجای می گذارد. با این وجود رعایت واقع نگری مطرح شده در فوق بیانگر این مهم است که در صورت پیوند خوردن فاجعه مذکور با رخدادهای سیاسی منطقه ـ که عربستان توانسته است در آن بسیاری از جامعه مخاطبین در جهان اسلام را با خود همراه یا اقلا ساکت سازد ـ طرح بحث فاجعه منا در نگاه مخاطبان، دنباله‌ای از تنش‌های سیاسی میان ایران و آل سعود قلمداد خواهد شد؛ نه رخدادی که رژیم سعودی در آن می‌بایست پاسخگو باشد. از این رو ضمن تأیید این رویکرد در تحلیل فاجعه رخ داده بعنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار، صلاحیت چنین درگاه طرح بحثی در عرصه بین الملل جای منقاشه دارد.

ج) دیدگاه مبتنی بر بی کفایتی آل سعود:
رویکرد سوم در تحلیل رخ‌‌دادهای حج امسال بی‌کفایتی نظام سلطنتی در اداره مراسم حجی است که نیازمند مدیریتی جهانی و بین‌المللی است. در این نگاه مشکل اصلی در فقر ذاتی نظام حاکم بر شبه جزیره عربی در مدیریت مراسم بین المللی حج است که مبتنی بر روابط فامیلی شکل گرفته است. ساختار عشیره ای و روابط فامیلی و فسادهای مترتب بر چنین نظامی عامل ریشه ای و اصلی چنین سو مدیریت هایی است.

پرداختن به این نکته که چرا می‌بایست مدیریت مقدسترین اماکن مسلمانان جهان در دست یک خاندان محدود قرار گیرد تا چنین فجایعی در پی آن ببار آید، سوالی است که می تواند بصورتی موجه در اذهان جامعه مخاطب ایجاد شود. این نوع نگاه فارغ از رخ دادهای سیاسی منطقه، این سوال مطرح می سازد که اگر هم عربستان سعودی به هر دلیل درگیر جنگ در یمن شد، آیا نمی بایست با مدیریتی عاقلانه حداقل در ماه حرام ذی الحجه که درگیر پذیرایی از چند میلیون حاجی از سرتاسر دنیا ست اقدام به آتش بس می کرد تا مصروفیت سیاسی اش در جنگ یمن او را از وظیفه خادمی حجاج باز ندارد؟ آیا نمی بایست توان مدیریتی کشورهای بزرگ اسلامی مانند اندونزی و پاکستان و ایران و ترکیه و مصر در اجرای هرچه بهتر مراسم حج مورد استفاده قرار گیرد تا شاهد چنین بحران هایی نباشیم؟ آیا اگر روابط مبتنی بر شایسته سالاری و نه زدوبندهای خاندانی میان عموها و عموزادگان سعودی حکم فرما بود، شاهد چنین تسویه حساب های سیاسی بر سر جان حجاج مظلوم می بودیم و قس علی هذا.

مطابق با آنچه بیان شد بنظر می رسد بعنوان محور اصلی رسانه ای در مواجهه با عموم مسلمانان دنیا، مساله ساختار فاسد و سلطنتی حاکم بر نظام سعودی بعنوان مجری مراسمی است که بیش از هر چیز نیازمند مدیریت عاقلانه و صالحانه و مدبرانه است.

منبع: اخوت
نویسنده: روح الله رضوی
Share/Save/Bookmark