کاریکاتور/ رونمایی از سلاح جدید ضد سوری!

فیلم/ بیانات امام خامنه‌ای در مورد وحدت مسلمین

پیام مهم سردار سلیمانی به امام خامنه‌ای

روایت خبرنگار لبنانی از حضور سردار سلیمانی در بوکمال

طرح آمریکا برای تجزیه عربستان سعودی به 4 کشور!

اسرائیل:بشار اسد نبرد با داعش را با قدرت برد!

سرقت دارایی شاهزاده های سعودی توسط بن سلمان!

آزادسازی بوکمال مقدمه نابودی جبهه النصره

جبران کسری بودجه به سبک «بن سلمان»

تماس تلفنی پوتین با امیر قطر

دیپلمات پیشین آمریکایی: آمریکا در کابوس انسانی یمن نقش مستقیم دارد

گزارش موسسه بین‌المللی صلح و اقتصاد: جهان امن‌تر و اروپا ناامن‌تر شده است

نشست فوق العاده وزیران خارجه اتحادیه عرب؛ موضوعات و نتایج

آشتی ملی فلسطین در سایه تنش جدید آمریکایی

آزادسازی ۲ شهرک دیگر در شمال شرق حماه سوریه

تظاهرات یهودیان مخالف نتانیاهو در سرزمین‌های اشغالی

مرکز اسلامی استکهلم؛ یاری‌گر زلزله‌زدگان

کاریکاتور/ تحریف کتب اهل سنت توسط سلفی‌ها

واکنش ها به ادعاهای دبیرکل اتحادیه عرب

گروه های تکفیری 12 بار آتش بس را در سوریه نقض کردند

سه شنبه ۲۳ تير ۱۳۹۴ - ۱۰:۰۱
کد مطلب: ۴۹۶۰۵
داخلی آرشيو يادداشت صفحه اخبار جبهه مستکبرین
حقوق بین‌الملل؛ بشردوستی یا نسل‌کشی؟
حقوق بین‌الملل؛ بشردوستی یا نسل‌کشی؟
فارغ از مشروعیت و چرایی تجاوز هوایی عربستان سعودی به یمن، نوع حمله و روش هایی که رژیم سعودی و برخی از شرکای این تجاوز به کار گرفته اند، از منظر حقوق بشر دوستانه بین المللی ممنوع است.
جبهه جهانی مستضعفین - فارغ از مشروعیت و چرایی تجاوز هوایی عربستان سعودی به یمن که همگان بر غیر عقلانی و عدم مشروعیت آن اذعان دارند، نوع حمله و روش هایی که رژیم سعودی و برخی از همپیمانان این تجاوز به کار گرفته اند، از منظر حقوق بشر دوستانه بین المللی ممنوع اعلام شده است. چرا که از منظر حقوق بشر دوستانه بین المللی حملات عمدی به غیر­نظامیان، حملات کورکورانه، نابودی تاسیسات حیاتی غیر نظامیان، غارت و چپاول غیر­نظامیان و از نمونه­ های نقض حقوق بشر­دوستانه بین­ المللی بوده و قابلیت پیگیری و محاکمه بین المللی برای این اقدامات وجود دارد. این در حالی است که آمار بالای قربانیان غیر نظامی این حملات گواه روشنی بر کورکورانه و بی هدف بودن این حملات است.

مداخله نظامی در یمن در ۲۵ مارس ۲۰۱۵ میلادی برابر ۶ فروردین ۱۳۹۴ با حمله هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی به یمن با نام عملیات طوفان قاطعیت آغاز شد و از ۲ اردیبهشت با نام عملیات احیای امید ادامه یافت. هواپیماهای ۵ کشور عضو شورای همکاری خلیج (عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت و بحرین) به همراه مراکش، مصر، اردن و سودان در این حمله مشارکت دارند و سومالی نیز اجازه استفاده از پایگاه‌های نظامی خود برای حمله را داده‌است. این عملیات در حمایت از دولت عبد ربه منصور هادی و بر ضد انصارالله، و حامیان علی عبدالله صالح رئیس‌جمهور سابق یمن صورت گرفته که صنعا پایتخت یمن و حمایت اکثریت مردم یمن را در اختیار دارند.

تجاوز هوایی عربستان، نه تنها اهداف مورد ادعای این کشور تحقق پیدا نکرده، بلکه عملا غیر نظامیان یمن قربانی اصلی بوده اند. سخنگوی وزارت بهداشت یمن اعلام کرده که از آغاز تجاوزات هوایی عربستان سعودی به مناطق مختلف یمن تاکنون که حدود ۱۰۰ روز از آن می گذرد، ۲۵۵۴ نفر از مردم بی گناه یمن کشته و ۸۶۲۱ نفر دیگر نیز زخمی شده‌‍اند. این در حالی است که «ائتلاف مدنی رصد جنایات عربستان سعودی در یمن» چندی پیش در ارائه یازدهمین گزارش خود اعلام کرد که در ۷۷ روز تجاوز به یمن، ۲۷۲۴ شهروند یمنی را به شهادت رسانده که ۵۵۰ نفر از آنها زن و ۶۷۲ نفر کودک بوده اند.

عربستان سعودی به یمن که همگان بر غیر عقلانی و عدم مشروعیت آن اذعان دارند، نوع حمله و روش هایی که رژیم سعودی و برخی از همپیمانان این تجاوز به کار گرفته اند، از منظر حقوق بشر دوستانه بین المللی ممنوع اعلام شده است. چرا که از منظر حقوق بشر دوستانه بین المللی حملات عمدی به غیر­نظامیان، حملات کورکورانه، نابودی تاسیسات حیاتی برای غیر نظامیان، غارت و چپاول غیر­نظامیان و ... از نمونه­ های نقض حقوق بشر­دوستانه بین­المللی بوده و قابلیت پیگیری و محاکمه بین المللی برای این اقدامات وجود دارد. این در حالی است که آمار بالای قربانیان غیر نظامی این حملات گواه روشنی بر کورکورانه و بی هدف بودن این حملات است.

حقوق بین­ الملل بشردوستانه یکی از شاخه­ های حقوق بین­ الملل و در بردارنده دو مفهوم اصلی است: اول اینکه از حیات، سلامت و کرامت انسانهایی که در مخاصمات مشارکت نکرده یا به مشارکت خود در مخاصمات پایان داده‌­اند (شامل غیرنظامیان، اسیران جنگی، مجروحان و بیماران)حمایت می­‌کند.

دوم اینکه اعلام می­‌کند که هنگام در گرفتن درگیری مسلحانه، حق دولت‌ها در انتخاب روشها و ابزار­های جنگی نامحدود نیست و آنها فقط می­‌توانند از آن دسته از روش‌ها و ابزار­هایی استفاده کنند که اصول اساسی حقوق بشردوستانه بر مبنای قواعد لاهه و مقررات ژنو را نقض نمی­‌کنند.

مهمترین ابزار حقوق بشر­دوستانه کنوانسیون­های چهارگانه(۱۹۴۹) برای حمایت از قربانیان جنگی می‌­باشد. این کنوانسیون­ها که به صورت جهانی پذیرفته شده‌­اند، حمایت از بیماران، زخمی­‌ها، کشتی شکستگان، زندانیان و غیر­نظامیانی که به ناچار در دست دشمن افتاده را در دستور کار خود دارند و تلاش می‌­شود آثار مخاصمات        (بین‌­المللی و غیر ­بین‌­المللی) را به حداقل ممکن کاهش دهد.

بر همین اساس و با استناد به قوانین فوق، حمله عمدی به غیر­نظامیان، حملات کورکورانه، نابودی تاسیسات حیاتی برای غیر نظامیان که در دستور کار رژیم سعودی قرار دارد از نمونه ­های نقض حقوق بشر­دوستانه بین ­المللی محسوب می­‌گردد.

آمار بالای قربانیان تجاوز هوایی به شهر های یمن نیز نشانگر این واقعیت است که اصول فوق مورد بی توجهی قرار گرفته و کرامت و انسانیت مردم یمن با حملات افسارگسیخته رژیم سعودی مورد تجاوز واقع شده است. به بیان دیگر رژیم عربستان نه تنها از بسیاری از ابزار و جنگ افزار های ممنوعه بهره می برد، بلکه با حملات بی هدف و کور کورانه حقوق بشر دوستانه بین المللی را به صورت شدیدترین حالت ممکن نقض کرده است.

تجاوز هوایی عربستان ناقص اصول اساسی حقوق بشر دوستانه بین‌­المللی:
حقوق بشر دوستانه بین­ المللی مشتمل بر اصولی است که ریشه در حفظ ارزش­های انسانی دارند. بر همین اساس می­توان از اصول چهارگانه احتیاط، تفکیک، ضرورت و تناسب به عنوان اصول اساسی حقوق بشر­دوستانه بین المللی نام برد. لذا هر اقدام و هر ابزاری که اصول اساسی حقوق بشر دوستانه بین المللی را نقض کند به عنوان ابزار و روش ممنوعه در مخاصمات یاد می شود.

حملات هوایی عربستان ناقض "اصل احتیاط"
بر مبنای اصل احتیاط هم"حمله کنندگان" و هم­"مدافعین" مخاصمات مسلحانه
بین­‌المللی بایستی حداکثر احتیاط را در حفاظت از غیر­نظامیان به کار گیرند.!!!

حفاظت از افراد غیر­نظامی و اهداف غیر­نظامی، در مقابل آثار مخاصمات یکی از اصول اساسی حقوق بشر­دوستانه محسوب می شود. بر مبنای این اصل حملاتی که افراد و اهداف غیر­نظامیان را تهدید نمایند و باعث گسترش ترس و وحشت در میان غیر­نظامیان شوند، ممنوع اعلام شده است.

این اصل ریشه در معاهدات ۱۸۹۹و ۱۹۰۷ لاهه داشته و در معاهدات بعدی از جمله در ماده ۴۸ پروتکل الحاقی مورد تاکید قرار گرفته و طرفین شرکت کننده در مخاصمات مسلحانه را به احتیاط در انجام حملات نظامی، هدفمند سازی استفاده از ابزار­های نبرد و ممنوعیت انجام حملات مستقیم به غیر نظامیان متعهد نموده است و در ماده ۵۷ پروتکل الحاقی ۱۹۷۷ این موارد به صراحت بیان شده است.

آمار بالای قربانیان غیر نظامی و ۷۰۰ کودک کشته شده در این حملات گواه این امر است که در حملات هوایی صورت گرفته اصل فوق الذکر نقض شده و دولت عربستان سعودی بین اهداف نظامی و غیر نظامی تفکیک قائل نیست.

حملات هوایی عربستان ناقض اصل تفکیک
یکی دیگر از اهداف اساسی حقوق بشر­دوستانه بین­المللی، حمایت از جمعیت غیر­نظامی و تامین مصونیت آنها در مقابل حملات کورکورنه و بی‌­هدف است. اصل تفکیک طرف­‌های مخاصمه را ملزم می‌­کند که بین نظامیان و اهداف نظامی از یک طرف و غیر­نظامیان و اهداف غیر­نظامی از سوی دیگر تفکیک قائل شوند و تنها اهداف اول را نشانه روند.

قوانین جنگی در خصوص مشروعیت اهداف جنگی بر دو دسته عمده به صورت زیر دسته بندی می‌شود:

الف. تنها هدف نظامی مشروع در حملات نظامی حملات عامدانه می‌­باشد. مهاجمان (نظامیان­)موظف هستند حملات خود را تنها به اهداف به نظامی متمرکز نمایند و از وارد کردن غیر­نظامیان به عرصه نبرد خودداری نمایند.

ب. هر جا اهداف مشروع نظامی با اهداف غیر­نظامی در هم آمیزد و"جمعیت غیر­نظامی"در معرض آسیب­‌های تصادفی و تاسف­ آور قرار گیرند هر دو گروه مهاجم و مدافع موظف هستند از ضربه زدن به جمعیت غیر­نظامی خود­داری نمایند.

دولت عربستان سعودی بایستی توجه داشته باشد که این کشور و سایر طرفهای درگیر در این مخاصمه مسلحانه مکلف هستند بین نظامیان و غیر­نظامیان تفکیک قائل شوند.

حملات هوایی نبایستی بر علیه غیر نظامیان صورت گیرد. تجاوزگران بایستی توجه داشته باشند که این اصل حقوقی برای اولین بار در «اعلامیه سن پترزبورگ» آورده شده و مقرر گردیده که تنها هدف مشروعی که کشور ها در مخاصمات خود بایستی آن را تعقیب کنند تضعیف قوای دشمن است.

این قاعده به طور مشخص در قواعد لاهه نیز دیده می­شود، طوری که ماده ۲۵ این معاهده لاهه ممنوعیت­هایی را برای حمله و بمباران مناطق و شهر­هایی را که بی­دفاع هستند وضع کرده است. این اصل در حال حاضر در پروتکل اول الحاقی ۱۹۷۷در مواد ۵۱ و ۵۲ آن آورده شده است، که به نوعی می­توان ادعا کرد که این اصل، حق شرط بردار نیست. مطابق با پروتکل الحاقی اول "حمله" به معنی عمل خشونت آمیز برعلیه رقیب است، چه در حالت تهاجمی باشد، چه در حالت تدافعی.

موارد فوق در حقوق بشر­دوستانه به عنوان" اصل تفکیک"شناخته می­شود. تلاش­های صورت گرفته برای به فعلیت در آمدن اصل تفکیک مسیر طولانی را با معاهدات متفاوتی طی کرده است. قبل از همه بایستی اشاره گردد که پروتکل الحاقی اول ۱۹۷۷ در خصوص کنوانسیون­های ژنو بیش از همه بر اهداف مشروع نظامی پرداخته است.

در این پروتکل اهداف نظامی، اهداف غیر­نظامی و مقاصد نظامی مورد بحث قرار گرفته است.

پروتکل الحاقی به طور شایسته مقاصد جنگی را به دو دسته اهداف نظامی و اهداف غیر­نظامی تقسیم می­کند. اهداف جنگی به دو دسته عمده، افراد و اماکن و موقعیت­ها تقسیم می­گردد. با وجود اینکه افراد غیر­نظامی اهداف مستقیم مخاصمات نیستند با این حال نمی­توان از قربانیان بیشمار غیر نظامی مخاصمات غافل شد.

حملات هوایی عربستان ناقص اصل محدودیت
اصل محدودیت از دیگر اصول اساسی حقوق بشر­دوستانه بوده و بدین معنی است که دولتها در انتخاب ابزار­ها و روش­های جنگی خود اختیار مطلق ندارند. بر پایه این اصل تنها هدف مشروعی که دولتها در مخاصمات باید در پی آن باشند، ناتوان کردن نیروی نظامی دشمن است. برای رسیدن به این هدف لازم است بیشترین افراد از میادین مخاصمه و از خطر تسلیحات دور نگه داشته شوند. لذا واضح است که این اصل با حمله به مناطق شهری که در دستور کار رژیم عربستان قرار دارد و استفاده از حربه ترس و ترور قابل تحقق نخواهد بود!!!.

اصل ضرورت نظامی و اصل تناسب
اصل «ضرورت نظامی» از دیگر اصول بسیار مهم حقوق بشر­دوستانه بین­‌المللی محسوب می‌­شود. بر اساس یک دیدگاه ساده عرفی، استفاده از سلاح‌­ها و ابزار­های نبرد تنها زمانی مجاز است که جهت دستیابی به اهداف نظامی جنگی، یعنی غلبه و چیرگی بر نیروی­های مسلح دشمن به کار گرفته شود.

«اصل تناسب» نیز به این معنی است که حملاتی که باعث ایجاد صدمه و آسیب­های غیر­ضرور و تصادفی به اهداف غیر­نظامی گردد و از حمله پیش­بینی شده و فراتر از انتظار بیشتر باشد ممنوع است.

این قواعد در ابتدای امر در کد لیبر(۱۸۶۳) به صورت حقوقی نمود پیدا کردند. امروزه این قاعده دارای ممنوعیت قابل توجهی در قوانین نظامی و قوانین ملی کشور­ها می­باشد.

ممنوعیت قتل وحشیانه و تعمدی سربازان دشمن با استفاده از سلاح­هایی که بدون هیچ نتیجه­ای آسیب و صدمه را تشدید می­‌سازد، بر پایه این اصل قانونی از زمان تصویب اعلامیه سن پطرزبورگ در سال ۱۸۶۸ به وجود آمده است.

در نتیجه تحولات به وجود آمده در سایه اصل ضرورت نظامی و اصل تناسب اصل مهم و حیاتی جنگ محدود به وجود آمد، در نتیجه ضربه بزرگی بر این باور که کشور­ها در استفاده از ابزار­ها و روش­‌های جنگی خود آزاد هستند، وارد شد. ماده ۲۲ مقررات لاهه به طور تلویحی این اصل بنیادین را تنظیم کرده بوده که حق متخاصمان در انتخاب ابزار­های نبرد برای ضربه به دشمن نا­محدود نیست.

کد لیبر به عنوان اولین سند مکتوب در عرصه اعمال ممنوعیت بر تسلیحات، ضرورت نظامی را در ماده ۱۴خود اینگونه تعریف می­کند:

"ضرورت نظامی، آن چنانچه در نزد ملت­‌های متمدن شناخته شده است ،عبارت است از ضرورت آن گونه اقداماتی که برای تضمین نیل به اهداف جنگ حتمی و واجب­‌اند و مطابق با حقوق و رویه‌­های مدرن جنگ قانونی هستند."

محدود کردن و انسانی­ کردن جنگ از طریق اصل«ضرورت نظامی»که بر پایه نگرانی­‌های عمیق بشری قرار دارد در تقابل صریح با منطق جنگ آزاد قرار داد. بر پایه جنگ آزاد، فرمان­‌های نظامی ضرورتاً باید همیشه تعهدات حقوق بین‌­الملل را تحت الشعاع قرار دهد.

در پایه اصل جنگ آزاد برای رسیدن به پیروزی کمتر تعهدی اخلاقی و حقوقی وجود دارد که بایستی رعایت گردد. بنابراین اصل پذیرش محدودیت در جنگ از طریق حقوق از ابتدا در تقابل با نظریه جنگ آزاد قرار داشت.

بایستی اشاره گردد که اصول اساسی حقوق بشر­دوستانه بین‌المللی در کلیت امر حمایت از انسان و ارزش­‌های انسانی را در دستور کار خود داده و تلاش می­‌کنند هرچه بیشتر مخاصمات مسلحانه را به سوی انسانی و رحمانی شدن پیش ببرند.

این در حالی است حملات هوایی به مناطق شهری و روستایی یمن در درجه اول کوچک‌ترین رنگ و بویی از انسانیت نداشته و در درجه دوم ناقص تمام و کمال حقوق و قواعد بشر دوستانه بین‌المللی به عنوان قواعد ناظر بر جنگ و منازعات بشری هستند.

نویسنده: حسین مولایی
منبع: خبرگزاری فارس

Share/Save/Bookmark