کاریکاتور/ رونمایی از سلاح جدید ضد سوری!

فیلم/ بیانات امام خامنه‌ای در مورد وحدت مسلمین

پیام مهم سردار سلیمانی به امام خامنه‌ای

روایت خبرنگار لبنانی از حضور سردار سلیمانی در بوکمال

طرح آمریکا برای تجزیه عربستان سعودی به 4 کشور!

اسرائیل:بشار اسد نبرد با داعش را با قدرت برد!

سرقت دارایی شاهزاده های سعودی توسط بن سلمان!

آزادسازی بوکمال مقدمه نابودی جبهه النصره

جبران کسری بودجه به سبک «بن سلمان»

تماس تلفنی پوتین با امیر قطر

دیپلمات پیشین آمریکایی: آمریکا در کابوس انسانی یمن نقش مستقیم دارد

گزارش موسسه بین‌المللی صلح و اقتصاد: جهان امن‌تر و اروپا ناامن‌تر شده است

نشست فوق العاده وزیران خارجه اتحادیه عرب؛ موضوعات و نتایج

آشتی ملی فلسطین در سایه تنش جدید آمریکایی

آزادسازی ۲ شهرک دیگر در شمال شرق حماه سوریه

تظاهرات یهودیان مخالف نتانیاهو در سرزمین‌های اشغالی

مرکز اسلامی استکهلم؛ یاری‌گر زلزله‌زدگان

کاریکاتور/ تحریف کتب اهل سنت توسط سلفی‌ها

واکنش ها به ادعاهای دبیرکل اتحادیه عرب

گروه های تکفیری 12 بار آتش بس را در سوریه نقض کردند

يکشنبه ۹ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۰:۴۶
کد مطلب: ۶۴۸۹۷
داخلی آرشيو يادداشت صفحه سوریه
بیم و امیدها نسبت به برقراری آتش بس در سوریه
حمزه عالمی
بیم و امیدها نسبت به برقراری آتش بس در سوریه
چنان چه آمریکا، ترکیه و عربستان، مخالفان مسلح حاضر در سوریه را وا دارند تا نسبت به این طرح پایبند باشند و خود نیز آن را به منزله فرصتی برای تزریق انرژی به مخالفان مسلح در نظر نگیرند، می توان امیدوار بود که گام مقدماتی برای حل بحران سوریه برداشته شود، در غیر این صورت مسئله پیچیده تر خواهد شد و گزینه آتش بس بعد از این به گزینه ای طنزآمیز و بی خاصیت در سوریه تبدیل خواهد شد.
جبهه جهانی مستضعفین - آخرین تحول مهمی که در صحنه امنیتی سیاسی سوریه وجود دارد، توافق روسیه و امریکا برای برقراری آتش‌بس میان دولت سوریه و معارضان مشخص شده است. سابقه این موضوع البته به حدود ۱۰ روز قبل می‌رسد که در حاشیه اجلاس سالانه امنیتی مونیخ، روسیه و غرب درباره برقراری آتش بس در سوریه به توافق رسید و قرار شد این آتش بس ظرف یک هفته اجرایی شود، اما هم‌زمان با روز اجرای آن که یکشنبه گذشته بود، در سلسله انفجارهای تروریستی حمص و دمشق بیش از ۱۰۰ تن کشته یا زخمی شدند و همین وضعیت روسیه و آمریکا را واداشت تا با جدیت موضوع آتش بس را دنبال کنند.

بیم و امیدها نسبت به برقراری آتش‌بس در سوریه

دوشنبه این هفته، واشنگتن و مسکو در بیانیه‌ای رسما از توافق برای اجرای آتش‌بس در سوریه از شنبه هفته آینده ۲۷ فوریه (۸ اسفند ماه) خبر دادند. مسکو و واشنگتن درعین حال تأکید کردند که این توافق، گروه‌های تروریستی داعش و جبهه‌النصره را شامل نخواهد شد.

طبق آنچه پایگاه خبری شبکه الجزیره از متن پیش نویس تهیه شده توسط آمریکا و روسیه برای برقراری آتش بس در سوریه، منتشر کرده است، آتش بس میان گروه‌هایی که در رابطه با آن به توافق رسیده‌اند، اجرا می‌‌‌شود و شامل ۲ گروه تروریستی داعش و جبهه‌النصره نمی‌گردد.

در این پیش‌نویس از گروه‌های مسلح موافق خواسته شده است که در ظهر روز ۲۶ فوریه آتش بس را اجرا کنند و در ادامه تأکید شده است که آمریکا و روسیه اقدام به تبادل اطلاعات و هماهنگی در خصوص تضمین اجرای فعال آتش بس می‌کنند. به علاوه در این پیش نویس تصریح شده است که کار گروهی به منظور مشخص کردن مناطق تحت تسلط داعش و جبهه النصره تشکیل خواهد شد.

گفته می‌شود روسیه خواستار قرار گرفتن نام ۲ گروه تروریستی احرار الشام و جیش الاسلام در لیست گروه‌های تروریستی بود تا از آتش بس مستثنی شوند، اما طبق متن پیش نویس توافق، این ۲ گروه تروریستی نیز شامل آتش بس شده‌اند.

بعد از اعلام آتش بس، وزارت خارجه سوریه با این طرح موافقت کرد و اعلام نمود دمشق با آتش بس اعلام شده از سوی روسیه و واشنگتن موافق است و آن را اجرا می‌کند؛ اما تأکید کرد که دمشق هم‌چنان به عملیات خود علیه داعش، جبهه النصره و دیگر گروه‌های مسلح تروریستی ادامه می‌دهد.

در بیانیه وزارت خارجه سوریه آمده است: جمهوری عربی سوریه با توقف اقدامات نظامی براساس توافق بدست آمده میان روسیه و آمریکا موافقت می‌کند، اما به جنگ با تروریسم و گروه‌های تروریستی از جمله داعش و جبهه النصره و دیگر گروه‌های مرتبط با آنها و القاعده ادامه می‌دهد. بنابر اعلام وزارت امور خارجه سوریه، برای تضمین موفقیت اجرای آتش بس در موعد مقرر، دولت سوریه اعلام می دارد که آماده است با طرف روسی برای مشخص کردن مناطق و گروه‌های مسلحی که توافق آتش بس شامل آنها می‌شود هماهنگی لازم را انجام دهد.

موضع جمهوری اسلامی ایران نسبت به برقرای آتش بس، از زبان امیر عبداللهیان، معاون عربی و آفریقای وزارت امور خارجه بیان شد. وی تصریح کرد: برقراری آتش بس در سوریه از ابتدای بحران این کشور مورد تأکید تهران بوده است.

حسین امیرعبداللهیان با بیان این مطلب افزود: بر اساس بیانیه منتشره سوریه، ما بر پایبندی دولت سوریه به آتش بس اطمینان داریم، اما مشخص نیست گروه‌های مسلح مرتبط با جریان‌های شناخته شده تروریستی آتش بس را مراعات کنند؛ چرا که گروه‌های مسلح مرتبط با تروریست‌ها از هرج و مرج در سوریه سود می‌برند.

آنچه امیر عبداللهیان می‌گوید، مورد نگرانی بیشتر تحلیگران منطقه است و بسیاری از عدم پایبندی گروه‌های تروریستی به آتش بس ابراز نگرانی کرده و از این منظر آن را شکننده می‌دانند.

در این جهت، روزنامه السفیر با پرداختن به موضوع توافق مسکو و واشنگتن برای تغییر در شرایط درگیری‌ها در سوریه و حاشیه‌های این توافق در مقاله‌ای نوشت: تلاش تازه برای آتش بس بر نقشه راهی پیچیده و مبهم تکیه دارد که اجرای آن بسیار دشوار است، زیرا به اراده سیاسی از سوی قدرت‌های منطقه‌ای و ساز و کارهایی برای اجرای آن نیاز دارد و در صورت مهیا شدن این شرایط است که می‌توان از یک توافق ثمربخش سخن راند.

در این مقاله به قلم "محمد بلوط " آمده است: این توافق نقش کشورهای منطقه مانند ترکیه و عربستان و مسئولیت آنان در "توقف عملیات خصمانه" را نادیده گرفته است؛ چرا که هیچ شرط عملی برای بستن مرزهای ترکیه که ورود سلاح و عناصر مسلح از آن به سوریه همچنان ادامه دارد، تعیین نکرده است. همچنین در متن توافقنامه بیش از نیمی از گروه‌های مسلح از بندهای الزام‌آور آن معاف شده‌اند، به ویژه جبهه النصره و احرار الشام که هنوز اختلاف میان شورای سیاسی و نظامی خود بر سر اتخاذ موضعی در قبال فرایند سیاسی را حل نکرده اند و این علاوه بر گروه‌های بسیاری مانند جند الاقصی و جیش الاسلام است که به نظر می‌رسد روس‌ها از قرار دادن آن در فهرست تروریست‌ها در زمان حاضر صرف نظر کرده‌اند و در مقابل نیز آمریکایی‌ها از درخواست خود برای حذف جبهه النصره از فهرست تروریست‌ها بنا به درخواست عربستان و ترکیه منصرف شده‌اند.

آنچه تحلیلگر السفیر بر آن تأکید دارد، عدم وجود شاخص و معیار مشخصی برای قضاوت درباره تفکیک گروه‌های مسلح است، چرا که تعیین گروه‌های "میانه‌رو" و "تروریست" در سوریه، آن‌گونه که در توافق آمده است، بر معیارهای منطقی استوار نیست و هر گروه مسلحی می تواند از حملات روس‌ها به صرف پذیرش توقف عملیات خصمانه در امان باشد از جمله احرار الشام و یا جیش الاسلام.

در همین جهت گروه‌های معارض سوری بهانه جویی هایی را در این زمینه مطرح کرده و با اما و اگر نسبت به این آتش بس می نگرند. «بشار الزوبی» رئیس دفتر سیاسی ارتش یرموک از گروه‌های مخالف حکومت، گفته است: این طرح به نیروهای وفادار به بشار اسد و روسیه اجازه می‌دهد،‌ به بهانه‌های مختلف به حملات خود به مخالفان ادامه دهند، در صورتی که مخالفان از توانایی مقابله چندانی برخوردار نیستند. با توجه به این که در برخی از مناطق گروه‌های مختلفی حضور دارند، روسیه و حکومت سوریه به بهانه حضور نیروهای جبهه النصره به حملات خود ادامه خواهند. در صورت انجام چنین حملاتی، آتش‌بس دوام نخواهد آورد.

گروه موسوم به «هیات عالی مذاکرات» متشکل از معارضان مسلح سوری که در عربستان مستقر است، موافقت خود با آتش‌بس را مشروط کرد. هیات عالی مذاکرات در پایان نشست خود در ریاض طی بیانیه‌ای اعلام کرد پایبندی معارضان به آتش‌بس مستلزم پایبندی سازمان ملل به تعهداتی است که رفع حصر ارتش سوریه از شهرها و مناطق تحت محاصره، توقف بمباران، رساندن کمک‌های بشردوستانه به همه مناطق نیازمند و آزادی زندانیان را تصریح می‌کند.

ریاض الحجاب، هماهنگ‌کننده اصلی معارضان تحت حمایت غرب و عربستان نیز واکنش محتاط‌آمیزی داشت و مدعی شد که انتظار ندارد دولت سوریه، ایران و روسیه از توافق آتش بس تبعیت کنند. وی افزود که هیأت عالی مذاکرات تحت حمایت ریاض، در شرایطی آتش‌ بس را می‌پذیرد که سوریه و حامیانش به تمامی محاصره‌ها پایان داده و اجازه دهند کمک‌ها ارسال شود و تمامی زندانیان نیز آزاد شوند و بمباران و حملات علیه مواضع مخالفان متوقف شود.

در نقطه مقابل، بسیاری از تحلیلگران آتش بس را به مثابه فرصت گیری آمریکا برای تقویت مخالفان مسلح شکست خورده در حومه لاذقیه و حلب می دانند، هرچند عملیات روسیه و سوریه علیه داعش و جبهه النصره در این مناطق ادامه دارد، اما وابستگی مخالفان مسلح سوریه نسبت به یکدیگر و عضویت عناصر آنان در گروه‌های مختلف، آنقدر پیچیده و زیاد است که در مجموع برقراری آتش‌بس خالی از منفعت برای آنان نیست.

با این همه در تحلیل نهایی باید گفت، برقراری آتش بس در سوریه، گام مقدماتی برای حل بحران این کشور است، چرا که آتش بس به نوعی همان مذاکره با گروه های مسلح در میدان عملیات است. طرح آتش بس زمانی مطرح شده است که قبل از آن نشست های مختلف سیاسی با معارضان و مخالفان سوری برای حل بحران صورت گرفته است، اما مشکل بزرگی که در همه این نشست ها وجود داشت این که بین خواسته های مخالفان و معارضانی که پشت میز مذاکره بودند با نیروهای عملیاتی آن ها در میدان سوریه، هیچ هماهنگی و ارتباطی نبود و مخالفان مسلح، حرف شنوی از مخالفان سیاسی نداشتند. طرح آتش بس اکنون سعی دارد تا مخالفان مسلح حاضر در میادین جنگ را به مذاکره فرا خواند، به ویژه این که در این پیش نویس از گروه های معارض خواسته شده که پایبندی خود به پایان اقدامات خصمانه را در ظهر روز ۲۶ فوریه اعلام نمایند؛ زیرا آتش بس شامل گروه هایی خواهد شد که بدان پایبند باشند و این موضوع بدین معناست که معارضان ۲ گزینه در پیش دارند؛ نخست پایبندی به آتش بس و یا اینکه با آن ها مانند گروه های تروریست رفتار گردد.

نکته دیگر این که برقرای آتش بس به دولت سوریه نیز این فرصت را می دهد تا از آن برای برگزاری انتخابات پارلمانی و نشان دادن فرایند مسالمت آمیز کسب قدرت در کشورش استفاده کند. از همین رو «بشار اسد» رئیس جمهور سوریه، ساعاتی پس از اعلام توافق آمریکا و روسیه بر سر برقراری آتش بس، از برگزاری انتخابات پارلمانی این کشور در ۱۳ آوریل (۲۵ فروردین) خبر داد. گفتنی است که آخرین انتخابات پارلمانی سوریه در ماه مه سال ۲۰۱۲ برگزار شد و در این انتخابات برای نخستین بار علاوه بر حزب بعث سوریه، دیگر احزاب نیز توانستنند در این انتخابات شرکت کنند.

در مجموع چنان چه آمریکا، ترکیه و عربستان، مخالفان مسلح حاضر در سوریه را وا دارند تا نسبت به این طرح پایبند باشند و خود نیز آن را به منزله فرصتی برای تزریق انرژی به مخالفان مسلح در نظر نگیرند، می توان امیدوار بود که گام مقدماتی برای حل بحران سوریه برداشته شود. در غیر این صورت مسئله پیچیده تر خواهد شد و گزینه آتش بس بعد از این به گزینه ای طنزآمیز و بی خاصیت در سوریه تبدیل خواهد شد و راه های مسالمت آمیز حل بحران سوریه بیش از گذشته به حاشیه خواهد رفت.

نویسنده: حمزه عالمی
منبع: سایت بصیرت

Share/Save/Bookmark